Araştırma Sonuçları
Beyin Farklılıkları « Araştırma Sonuçları
Peki bir beynin diğerinden farkı ne? Önce iki cinsiyet arasındaki farka değinelim. Danimarka'da yapılan bir araştırmaya göre, erkek beyni kadınınkinden ortalama 120 gr daha ağır ve ortalama 4 milyar daha fazla nörona sahip. Ancak hemen bundan 'yani erkekler daha akıllı'sonucu çıkartmayın. Çünkü ağırlığın, beynin kapasitesine herhangi bir etkisi yok. Örnekleyelim. Ölümünden sonra Einstein'ın beyni özel izin alınarak çıkartılmış ve incelenmiş. Ağırlığının ve büyüklüğünün herhangi bir insanın beyninden farklı olmadığı görülmüş. Aynı durum nöronlar için de söz konusu. Önemli olan bunların sayısı... Devamı »»»
Beyin Okumak « Araştırma Sonuçları
Bazı beyin hücreleri başkalarının aklından geçenleri okumamızı sağlıyor. DNA'ların biyolojinin yapıtaşlarını oluşturması gibi bu 'ayna' hücreler de psikolojinin yapıtaşlarını oluşturuyor. Çocuk, annesi eline bir oyuncak alıp yanına oturunca gülümser; çünkü bilir ki annesi onunla oynayacaktır. Erkek, şiddetli bir tartış madan sonra karısının araba anahtarlarını alıp çıktığını görünce irkilir; çünkü karısının bu kez gerçekten onu terkettiğini anlar. Hastabakıcı, serum takmak için yaşlı hastasının damarını ararken rahat değildir, çünkü iğnenin, hastasının canını acıttığını bilir. Bütün bu insanl... Devamı »»»
Beyin ve Düşünce İlişkisi « Araştırma Sonuçları
Felsefeciler, sinirbilimciler ve konunun uzmanı olmayan kişiler bilincin/zihnin nasıl ortaya çıktığını uzun süreden beri merak ediyor. Beyin üzerine yapılan daha kapsamlı araştırmalar sonucunda yüzyıllardır akılları kurcalayan sorun çözülebilir. Bir binyıl sona erdikten sonra yaşam bilimlerindeki yanıtlanması gereken sorular listesinin ilk sırasında şu sorunun geldiği görülüyor: Zihin (düşünce) dediğimiz bir dizi süreç, beyin adını verdiğimiz organın etkinliğiyle nasıl ortaya çıkıyor? Aslında bu yeni bir soru değil. Yüzyıllar boyunca aynı soruya şu ya da bu şekilde farklı çözümler önerildi... Devamı »»»
Beynin Yaşlanması « Araştırma Sonuçları
Yaşlandıkça belleğimiz ve dikkatimizi toplama yeteneğimiz gözle görülür biçimde geriliyor. Gerçi alzheimer gibi hastalıklar nöronların ölümüne neden oluyor ama, yaşlanmanın nöronları öldürdüğü konusunda bir kanıt yok. Bu durumda araştırmacılar, zihinsel gerilemeye daha karmaşık bazı değişimlerin yol açtığı düşüncesindeler. ABD'nin California Üniversitesi nörologlarından Mark Tuszynski ve ekip arkadaşları, bu gerilemenin nedenini ve çaresini bulmuş görünüyorlar. Yaşlı maymunların beyin hücrelerindeki küçülme sürecini geriye çevirebileceklerine inanan bilim adamları, aynı şeyin insanlar için de... Devamı »»»
Çok Uyu İyi Öğren « Araştırma Sonuçları
Başarılı öğrenmenin sırrı uykudan geçiyor. Eski bir inanışa göre yeni öğrenilen bilgiler, bir gecelik uykudan sonra daha kalıcı oluyor. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (ABD) bilim adamları, hayvan ve insanlarla yaptıkları deneylerle, bu inanışın doğru olduğunu kanıtladılar. Robert Stickgold, sınavdan önce iki gece ya da daha fazla uyumanın bilgileri hatırlamada son derece yararlı olduğunu söylerken git gide kısalan uyku saatlerinin zihinsel yetimizi zayıflatabileceği konusunda da uyardı. Araştırmacı, sınavlarda başarılı olmanın okul ya da aile içindeki eğitiminden çok, sınavdan önceki geced... Devamı »»»
Dahilerin Beyin Sistemi « Araştırma Sonuçları
Albert Einstein, Charles Darwin, Wolfgang Amadeus Mozart ve Pablo Picasso gibi dünyayı etkilemiş dahilerin beyinlerinin nasıl çalıştığı hep merak konusu oldu. Fikirlerin dahilerin aklında ani bir şimşek çakması gibi birdenbire ortaya çıktığı bilinir. Ancak bu noktada beyinlerinin nasıl işlediği, hangi bölgelerinin kullanıldığı bir türlü saptanamadı. Fransa Ulusal Bilimsel Araştırmalar Merkezi'nde yapılan deney, dahilerin beyinlerinin nasıl işlediğine ışık tuttu. Merkezde, en karmaşık matematik hesaplarını kafasından yapabilen Alman genci Rüdiger Gramm'ın beyniyle, yaşıtı 6 deneğin beyinleri i... Devamı »»»
Düşünceyle Komut Verme « Araştırma Sonuçları
Pennsylvania MCP Hahnemann Medical College Philadelphia'da görevli Dr. John Chapin ve ekibi, fareler üzerinde yapılan deneyler sayesinde "düşünerek makineleri çalıştırmanın" yolunu buldular. Düşünce gücünü aktif hale getiren deney şöyle başarıldı: 6 denek faresine, bir robota bağlı olan kola basarak musluğu açıp, su açabilecekleri öğretiliyor. Farelerin beynine elektrot bağlanıyor. Fare, susayıp da kola basmaya karar verince, beynindeki 32 sinir hücresinin aktive olduğu gözleniyor. Bu beyin sinyalleri, elektrotlarla, bilgisayara kaydediliyor. Bu sinyaller, bilgisayarda elektrik enerjisi... Devamı »»»
Elektronik Duyular « Araştırma Sonuçları
Nöral (sinirsel) protezler aracılığıyla, duyu organlarımızdaki sakatlıkları giderme yolunda önemli adımlar atıyoruz. Örneğin, sağır bir hastanın beyninde işlevini yitirmiş duyma bölgesi, iç kulağa (cochlea) yerleştirilen bir nöral implant sayesinde, kısmen de olsa yeniden işlevine kavuşturulabiliyor. Şimdiye kadar bu alandaki başarı, hasar beyinlerinde olmayıp iç kulaklarında olan hastalarla sınırlıydı. Ancak bir Alman-Slovak nörologlar ekibi, Ankara ya da Van Kedileri gibi, (ses uyarıları başlamadan önce korti denen iç kulak organları dejenere olduğundan) doğuştan sağır olan kediler üzerind... Devamı »»»
Eller Zekanın Aynası « Araştırma Sonuçları
ABD'li nörolog Dr. Frank Willson'un yazdığı ‘‘El Kullanımı Beyni, Dili ve İnsan Kültürünü Nasıl Şekillendiriyor?’’ isimli kitap bilim dünyasında ilgiyle karşılandı. Dr. Willson, insan elinin 5 parmak, avuç içi, birtakım eklem, kas ve sinirlerden ibaret olmadığını, bina inşa etmekten omlet ve uçak yapımına kadar, tüm yaratıcı faaliyetlerin bu organ sayesinde yapıldığını belirtti. Kitaptaki ilgi çeken bazı bölümler şöyle: Elimizin başka bir organda olmayan tutma ve hareket becerisi olmasa kültür, sanat ve teknik alanlarda faaliyetlerimiz olmazdı. Beceri dediğimiz her şey elin marifetidir. Bir ... Devamı »»»
Genç Kalmanın Sırrı « Araştırma Sonuçları
"Doğal insan" ileri yaşlarında, kaslarının yaklaşık beşte biri ila üçte birini kaybediyor. Pörsümüş kaslar, sarkmış deriler, şişkin bir göbek aynada iyi görünmüyor. Üstelik bu yalnızca bir estetik sorunu da değil. Kaslar, bedenimizdeki toplam dokunun en büyük bölümünü oluşturuyor. Yok olan dokularla, bedenimizin savunma araçları da yok oluyor. Hastalanma, sakatlanma olasılığımız artıyor. Kuşkusuz, 70 yaşına geldiğimizde, modelimiz Arnold'a benzemeyi aklımızdan geçiremeyiz. Ama hiç değilse 20 yaşlarımızdaki formumuzu korusak. "Sorun değil" diyor araştırmacılar. Çözüm, biraz biyonikleşmekte. Y... Devamı »»»
İç Saatimiz « Araştırma Sonuçları
Son 30 yılı aşkın süredir, biyoloji ve psikoloji metinlerinde, insanların iç saatinin hayvanlarınkinden farklı çalıştığı iddia edilirdi. Ama ünlü bilim dergisi Science'da yayınlanan bir rapora göre, bu kitaplarda yazılanlar tamamen yanlış. İnsanların iç saatleri de aynı diğer hayvanlarınki gibi çalışıyor. İnsanlar ile hayvanlar arasında birçok fark olmasına rağmen, zamanı algılama kriterleri bakımından bu iki tür arasında tam anlamıyla bir fark görülmüyor. Tüm diğer canlılar gibi, insan da zamana, uyku düzenine, uyanık kalma süresine, çalışmasına ve günün aydınlık ve karanlık saatlere göre, u... Devamı »»»
Işık Durduruldu « Araştırma Sonuçları
ABD'de bilim adamları, ilk kez ışığı durdurup, saklayıp, yeniden yaymayı başardılar. New York Times gazetesinin, bilgisayarların hızı ve iletişimin güvenliği konusunda bir dönüm noktası olarak tanımladığı ''ışığa müdahaleyi'', birbirinden bağımsız çalışan iki grup bilim adamı başardı. Massachusetts'teki Harvard Üniversitesi'nden Lene Vestergaard Hau ile Harvard Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden Ronald Walsworth ve Mikhail Lukin, benzer yöntemler kullanarak ışık üzerinde kontrol sağladılar. Walsworth ve Lukin ekibi, normalde saniyede 300,000 kilometre yol kateden ışığın hızını, özel olarak ... Devamı »»»
Işınlanma « Araştırma Sonuçları
Aarhus Üniversitesi'den Eugene Polzik ve meslektaşları, laboratuvar ortamında, lazer ışığı kullanarak ilk kez ''çok miktarda atomun'' aradaki mesafeyi aşarak toplu halde taşınmalarını yani ışınlanmalarını sağladı. Daha önce ABD'de Caltech'de, yani California Institute of Technology'de yine lazer kullanılarak birkaç atomun taşınmasının 1998'de gerçekleştirildiği bildirilmişti. Avusturya Innsbruck Üniversitesi'nden fizikçi Ignacio Cirac, Danimarkalı Polzik ve ekibinin deneyenin ileride kuantum iletişim sistemleri, kuantum hesap işlemleri ve sonunda ışınlama yollarını da açabileceğini söyledi. C... Devamı »»»
Müzisyen Istakozlar « Araştırma Sonuçları
Vücutları kabukla kaplı olan istakozların, keman gibi ses çıkardıkları saptandı. Uzmanlar, okyanus dibinde tek sıra halinde uzun yolculuklara çıktıkları bilinen istakozlar üzerinde yaptıkları son araştırmalarla, bu şaşırtıcı gerçeğe ulaştılar. Duke Üniversitesi görevlilerinden Sheila Patek, ''istakozların, kemanların yay ve telleri benzeri organlara sahip olduklarını ve bir çeşit müzik yaptıklarını'' söyledi. İstakozların çıkardıkları ses, parmak ıslatılarak şişkin bir balonun üzerinde dolaştırıldığında çıkan tiz sesi andırıyor. Ancak Patek, istakozların bu sesi birbirleriyle haberleşmek içi... Devamı »»»
Kadın ve Erkek Beyinleri « Araştırma Sonuçları
Kadınlar ve erkekler, doğum öncesi veya doğum sırasında bedensel ve zihinsel gelişimlerini yönlendiren seks hormonlarının etkisiyle, davranışsal ve bilişsel farklılıklar sergiler. Kadın ve erkekler yalnızca dış görünüşleri ve üreme fonksiyonlarıyla değil, problemleri ele alma ve çözüm yöntemleri açısından da farklıdır. Son 10 yıldır bu davranış farklılıklarının minimum düzeyde seyrettiği ve büyük bir olasılıkla ergenlik çağından önceki yaşam deneyimlerinden kaynaklandığı görüşü hakimdi. Oysa son yapılan bilimsel araştırmalar, seks hormonlarının beynin gelişimini büyük ölçüde etkilediğini ve ... Devamı »»»
Kadın-Erkek Farkı « Araştırma Sonuçları
Sosyal hayatta artık eşitlik hakim. Erkekler kadar, kadınlar da iş hayatında (bütün engellemelere rağmen) başarılı oluyorlar. Evde artık aile reisi erkek değil. Bu davranış eşitliğine, Amerika'da yapılan bir araştırma fiziksel bir boyut da kazandırıyor. Buna göre, kadınların boy ortalaması gittikçe uzuyor. Buna karşılık erkeklerin kas yapısı da zayıflıyor. Kadın ve erkek, belki de 2 milyon yıldır ilk defa fiziksel olarak birbirlerine bu kadar yakınlar. Peki, yıllardır süregelen bu gelişmeler sonucunda, erkek ve kadın bir noktada birleşecekler mi? Belki, ama hala bazı farklılıklarından sözetm... Devamı »»»
Karada Yaşayan Balinalar « Araştırma Sonuçları
Karada yaşayan balinaların en eski atalarına ait fosillere Pakistan'da rastlandı. 50 milyon yıllık olan kemikler, ilkel memeliler ve balina ailesi hakkında bilinen boşlukları doldurdu. Ayrıca yeni bulunan fosillerle, dört ayaklı memeliler ve günümüzde yaşayan balinalar hakkında bilinmeyenler de ortaya çıkacak. Bu yırtıcı hayvanlar, bir kurt büyüklüğünde ve çok iyi koşabiliyor. "Pakicetid" adı verilen bir gruba aitler. Hayvanları ayıran en önemli özellik ise ayak kemikleri. Ayrıca balina ailesinde bulunmayan bir özelliğe de sahipler: kulaklarında kemik bulunuyor. Bilim adamları, balinaların i... Devamı »»»
Kök Hücreler « Araştırma Sonuçları
ABD'li bilim adamları, kök hücreler üzerindeki çalışmalarına bir yenisini daha ekledi. Parkinson ve kalp hastalıklarının tedavilerinde yeni bir umut ışığı olan kök hücreler, son olarak kadavralardan elde edildi. Spermin yumurtayı döllemesinden sonra oluşan kök hücreler, kısa bir süre öncesine kadar sadece embriyolardan sağlanabiliyordu. Vücudun ana hücreleri olarak kabul edilen bu hücreler, kalp, karaciğer gibi diğer organların hücrelerine rahatlıkla dönüştürülebildiği için hem hasarlı organların tedavisinde, hem de yedek organ geliştirilmesinde başrol oynuyor. Biyoteknoloji endüstrisinin e... Devamı »»»
Lazer Yerine Güneş « Araştırma Sonuçları
Yeni bir tıp teknik sayesinde, hastanelerde pahalı olan lazer ameliyatları, güneş ışınlarıyla yapılabilecek. İsrailli araştırmacıların geliştirdiği yeni teknik, Güneş ışınının parabolik bir aynayla toplanıp optik kabloyla doğrudan ameliyathaneye aktarılmasına dayanrıyor. Ben Gurion Üniversitesi fizikçilerinden Jeffrey Gordon ve Daniel Feuermann, tıbbi lazerin kullanıldığı ameliyatların çoğunun aslında lazer gibi güçlü bir cihaz gerektirmediği görüşünü savunuyorlar. İki araştırmacıya göre, kesme işlemi gerekmiyorsa, dokuya yüksek düzeyde ışınım verilmesi yeterli oluyor. Böyle olunca da iki ar... Devamı »»»
Yeni Bir Beyin « Araştırma Sonuçları
Sinir ucu hücreleri üzerinde yapılan son araştırmalar beyindeki hasarın onarılabileceğini ve kimi bölümlerinin yeniden yaratılabileceğini ortaya koyuyor. Sinirbilim uzmanları, bırakın beyin naklini akıllarından geçirmeyi, beyin dokusu nakli yönünde ilk deneysel adımlar atmadan çok önce, bilim adamları bu tür olası bir cerrahi girişimin sonuçlarını enine boyuna tartıyorlar, beyin nakli ameliyatında alıcı mı, yoksa verici mi olmanın daha iyi olduğu sorusuna bir yanıt getirmeye çalışıyorlardı. Bir başka deyişle, Tom ile beyinlerinizi değiş tokuş ettiğinizi varsayalım. Bu durumda gerçek siz, be... Devamı »»»
Zekileşiyoruz « Araştırma Sonuçları
Beyin dış etkenlerle gelişiyor. Peki bu durumda zeka için aynı durum söz konusu mu? Prof. Alemdar Yalçın, bu konuya açıklık getiriyor: "her şeyden önce, insanın zeka kapasitesinin %30'u genetik, %70'i ise dış faktörlerden oluşuyor. Yani, anne-baba ilgisi, arkadaş ortamı, doğal çevre, kültür, eğitim gibi unsurlar zekanın %70'ini meydana getiriyor. Zeka'yı tanımlamak da çok zor değil. Edindiğimiz bilginin beyinde sağlıklı bir şekilde karşılaştırılması ve sağlıklı sonuçlar çıkartarak bunları dışarıya vurabilme işlemine zeka deniliyor kısaca. Yani, bir çocuğun doğumundan itibaren bulunduğu çevre,... Devamı »»»
İçsel Konuşma ve Hareket « Araştırma Sonuçları
Düşünmedeki imgeler, pek çok kimsede olduğu gibi, ancak nesnelerin duyusal yönünü yansıtabilir. Bu imgeler daha önce karşılaştığımız uyarıcıları zihinde yeniden canlandırabilir. Fakat, biz yalnız nesne ya da durumları değil, birtakım faaliyetleri yapmayı da düşünebiliriz; düşünmenin bir de motor yanı vardır. Bu yazıyı okurken, belki de sesli olarak söyleyebileceğiniz kelimelerle düşünmektesiniz, ilk kez okumayı öğrenirken kelimeleri sesli olarak okuyordunuz. Sessiz okumaya doğru ilerledikçe, işitilebilir ses çıkarma davranımlarına engel olmayı öğrendiniz. Fakat, belki de bu davranımlar küçücük... Devamı »»»
