Ac? Geni « Genetik
Kanadal? bilim adamlar?, genetik bir kontrol mekanizmas?n?n, ac? hissini düzenledi?ini buldular. Toronto Üniversitesi bilim adam? Michael Salter ve ekibi ile Amgen Enstitüsü bilim adam? Josef Penninger, DREAM (downstream regulatory element antagonistic modulator) proteini ile ilgili bilgileri ta??yan bir geni ara?t?rd?lar. DREAM proteininin, mutluluk hormonu olarak bilinen endorfinlerden olan dinorfin üretimini engelledi?i biliniyor. Bu do?al albüminlerin a?r? kesici etkileri var. Bilim adamlar?, DREAM geni bulunmayan mutant fareler ürettiler. Bu fareler, daha çok dinorfin üretip, ac?ya kar??... Devamı »»»
Bacaklardaki Gözler « Genetik
Yak?n bir geçmi?te ara?t?rmac?lar, bacaklar?nda gözler olan sirkesinekleri yeti?tirmeyi ba?ard?lar. Burada söz konusu denetim mekanizmas?na göre, belli bir gen, gözün nerede olaca??n? belirledikten sonra, eksiksiz bir gözün olu?umunda i?levi olan tüm genler o noktada çal??maya ba?lar. Sirkesineklerinde gözler, yanl?? yerde olmakla birlikte her ?eyleriyle eksiksizdi ve do?ru ba?lant?lar kurulsayd? herhalde normal göz gibi i?lev görebileceklerdi. Bu deneysel i?lem, tek ba??na da önemli. Ancak özellikle evrimi kavray?? biçimimize getirdi?i yenilik aç?s?ndan incelenmeli. Bu deneylerde, bir far... Devamı »»»
Ba? Nakli « Genetik
Biyonik insanl??a do?ru evrimin uç noktas?nda, malzememiz, beynin yapay? de?il, gerçe?i. Önümüzdeki yüzy?l için hedef, daha ?imdiden al??t???m?z tek ya da çok organ nakli, hücre nakli, gen nakli de?il, do?rudan beyin nakli. Daha do?ru bir deyi?le beynimize yeni bir beden nakli. Bilim kurgu mu? Safsata m?? Bu kadar? da olmaz m?? Bilim adamlar? öyle dü?ünmüyor. Zaten bundan neredeyse 30 y?l önce, 1970 y?l?nda bir ara?t?rmac? ekibi, bir rhesus maymununa, bir hemcinsinden al?nan bir kafay? nakletti. Ameliyat sonras?nda yeni ba??yla uyanan maymun, tüm bilincine ve ba?sal (kranyel) sinir faaliyetl... Devamı »»»
DNA « Genetik
Tedavi edici genlerle insanlar? iyile?tirme rüyas?n?n tam anlam?yla gerçekle?mesi için belki de vakit henüz erken. Ancak, bilim adamlar? tedavide DNA'dan yararlanman?n bundan çok daha basit yöntemlerini buluyorlar. Ann Miscoi, babas?n?n ve amcas?n?n 40'l? ya?larda iç organ yetmezlikleri yüzünden ölümlerine tan?k olmu?tu. Bu yüzden, geçti?imiz y?l 50 ya??na basabildi?i için kendini ?ansl? say?yordu. Ancak as?l sorun kendini yar? ölü gibi hissetmesiydi. Eklemleri a?r?yordu, saçlar? dökülüyordu ve a??r? bir yorgunluk hissiyle bo?u?uyordu. Doktoru, kan?ndaki demir seviyesinin ola?anüstü yüksek... Devamı »»»
Duyarga Yerine Bacak « Genetik
Küçük genetik de?i?imlerle ortaya ç?kan önemli i?levsel sonuçlar?n bir örne?i de geli?im s?ras?nda görülüyor. Döllenmede siz yanyana dizili 3,5 milyar birimlik genetik bilgiyi -genomunuzu- içeren bir hücreden pek fazlas? de?ilken, bugünkü haliniz olan karma??k çok-hücreli varl???n olu?abilmesi için gerekli tüm bilginin bu dizilimde -DNA molekülünde- bulunmas? gerekiyor. Bu olay, yani tek boyutlu bir bilgi dizisinden, ?a??rt?c? karma??kl?kta üç-boyutlu bir varl???n olu?umu, gerçekten biyolojik bir mucize. Her bir hücrede genetik bilginin tümü bulunmas?na kar??n, farkl? organlara ait hücrelerde... Devamı »»»
Genler ve Davran??lar?m?z « Genetik
?kizler üzerinde yap?lan bir ara?t?rma, belli davran?? ve tutumlar?n genetik faktörlere ba?l? olarak geli?ti?ini gösterdi. Davran??lar?n ö?renilmesi bir tarafa; Kanadal? bilim adamlar? ki?isel farkl?l?klar?n ortaya ç?k???nda genetik yap?n?n önemli oldu?una inan?yor. Kanada'da ki?ilik ve sosyal psikoloji alan?nda çal??an bilim adamlar?, 360 çiftten olu?an bir ikizler grubu üzerinde ara?t?rma yapt?. Ara?t?rmada ikizlerin davran??lar?, okuma al??kanl?klar?ndan ölüm cezas? hakk?nda ne dü?ündüklerine kadar geni? bir yelpazede incelendi. ?ncelemenin sonucunda 30 davran??tan 26's?n?n genetik etkiler... Devamı »»»
Genetik Kopyalama « Genetik
??çilerin tulumlar? beyazd?; ellerinde so?uk, kadavra rengi kauçuk eldivenler vard?. I??k donuktu, ölüydü: Bir hayalet sanki!.. Yaln?z mikroskoplar?n sar? borular?ndan zengin ve canl? bir öz ak?yor, bir ba?tan bir ba?a uzanan çal??ma masalar?n?n üzerinde tatl? çizgiler yaratarak, parlat?lm?? tüpler boyunca tereya? gibi yay?l?yordu. "Bu da" dedi Müdür kap?y? açarak, "döllenme odas? i?te..." Do?al olarak, ilkin döllenmenin cerrahl??a dayanan ba?lang?c?ndan söz etti, derken "Toplum u?runa seve seve katlan?lan bir ameliyatt?r bu" dedi, "alt? maa?l?k ikramiyesi de caba... Bir yumurta bir o?ulcuk,... Devamı »»»
Genetik Sözlük « Genetik
Adenin: Adenintimin protein çiftinin bir azotlu bir bile?eni. Amino-asit: Hücrelerimizi olu?turan proteinlerin yap?ta?? olan "canl?" moleküller. 20 ayr? türü vard?r. Vücudumuzdaki proteinlerin hangi amino-asitlerden olu?aca??n? genlerimiz belirler. BAC (bakteriyel yapay kromozom): DNA parçac?klar?n? kopyalamakta kullan?lan ve bir cins bakteride bulunan bir madde. Biyoteknoloji: Özellikle DNA ve hücreyle ilgili konularda kullan?lan biyolojik tekniklere verilen ad. C DNA: Tamamlay?c? DNA. Haberci RNA ?ablonundan sentezlenerek elde edilen DNA ?eklinde de tan?mlanabilir. DNA: (... Devamı »»»
?nsan-Domuz K?rmas? « Genetik
Ünlü ?ngiliz yazar Herbert George Welles'in, 19. yüzy?l?n sonlar?nda kaleme ald??? ve sinemaya da birkaç kez aktar?lan bilimkurgu roman? ??Dr. Moreau'nun Adas??? roman?, gerçek oluyor. Bilim adamlar?, insanla hayvanlar?n kar???m?ndan melez bir ?rk?n yarat?ld??? romandaki gibi, insan hücresini domuz yumurtas?yla döllendirerek melez bir embriyo elde ettiler. En son olarak, 1996 y?l?nda, ünlü yönetmen John Frankheimer'in beyazperdeye aktard??? ve ba?rolünü Marlon Brando'nun oynad??? ??Dr. Moreau'nun Adas??? filmi, nedense izleyiciden fazla ilgi görmedi. Oysa ayn? günlerde, ayn? konu üzerinde lab... Devamı »»»
?nsan Gen Haritas? « Genetik
Bu proje, 80-100.000 insan geninin tamam?n?n haritas?n? ç?karmay? ve fonksiyonlar?n? ke?fetmeyi; insan DNA's?n? olu?turan 3.2 milyar temel birimin meydana getirdi?i zincirin s?rr?n? çözmeyi hedefleyen bir projedir. Projenin mali kayna??n? U.S. National Institutes of Health ve Wellcome Trust sa?l?yor. Projeye kat?lan di?er ülkeler Avustralya, Brezilya, Kanada, Danimarka, AB, Fransa, Almanya, ?srail, ?talya, Japonya, Güney Kore, Meksika, Hollanda, Rusya, ?sveç ve ?ngiltere. ?nsan genlerinin haritas?n? ç?karmak, bir kromozom dizisindeki genlerin konumlar?n? saptamak ve bunlar aras?ndaki uzakl?... Devamı »»»
?nsan Genomu Projesi « Genetik
Watson ve Crick'in, DNA çift sarmall? yap?s?n? ke?fetmelerinden günümüze dek uzanan insan genomu projesinin sürecini, a?a??da bulacaks?n?z. Bu süreç Science ve Nature Dergilerinden yararlanarak haz?rland?. 1953 James Watson ve Francis Crick DNA'n?n ikili sarmal yap?s?n? ke?fettiler. 1972 Paul Berg va arkada?lar? ilk Rekombinant DNA molekülünü yaratt?lar. 1977 Harvard Üniversitesi'nden Allan Maxam ve Walter Gilbert ile Britanya T?p Ara?t?rma Konseyi'nden Frederick Sanger, birbirlerinden ba??ms?z olarak DNA dizgesinin belirlenmesi için yeni yöntemler geli?tirdiler. 1980 Massachuset... Devamı »»»
Keçi Sütünden ?pek « Genetik
Genetik uzmanlar?, memeli hayvanlardan al?nan hücrelere, örümce?in a? örerken kulland??? ipe?i yaratan geni ekleyerek, keçi sütünde ipek üretti. ?pek, kur?un geçirmez yelek ve ameliyat ipli?i yap?m?nda kullan?lacak. Örümcek ve keçiyi bir araya getiren bu ilginç proje, ABD'nin Massachusetts eyaleti Natick kentindeki Askeri Biyolojik Kimyasal Komuta Merkezi ve Kanada'n?n Quebec kentindeki Nexia Biyoteknoloji ?irketi'nde yürütüldü. Science dergisinde yay?nlanan ara?t?rmaya göre, memeli hücrelerinde üretilen örümcek ipe?inin, örülmesi için de bir yol bulundu. Nexia'n?n ba?kan? Jeffrey Turner, "Ö... Devamı »»»
Klonlaman?n Sak?ncalar? « Genetik
Metal, elektrot, implant gibi inorganik araçlar?n yerine, biyolojik araçlar?n uygulamal? biyonik kullan?m?, insanl?k için geni? ufuklar aç?yor. Belki bizim yaratt???m?z makineler bizi geçecek, ama yava? da olsa milyarlarca y?ll?k evrimin canl?lara kazand?rd??? ya?ama, soyunu devam ettirme dürtüsünü de yabana atmamak gerek. ?nsan-makine kavgas?nda hemcinslerimiz, s?n?rs?z say?da bir yedekler ordusuna sahip olabilir. Yine bu kök hücrelerin manipülasyonu yoluna dayanan bir yöntemle istedi?imiz say?da genetik kopyalar?m?z? ç?kartabiliriz. Bu alandaki ilk örnek tabii ki kuzu (?imdi torun sahibi k... Devamı »»»
Proteom Bilimi « Genetik
DNA'n?n kimlik kart?, ana hatlar?yla ç?kart?ld?. Bu i?in kolay yan?. ?imdi s?ra genlerin üretti?i proteinlerin gizini çözmeye geldi. Esas zor k?s?m ?imdi ba?l?yor. ?nsan?n genetik yap?s?n? de?ifre etmeye çal??an bilim adamlar? konular?nda ne kadar uzman olursa olsunlar, daha i?in ba??nda olduklar?n? kabul ediyorlar. Son birkaç y?ld?r bir düzineden fazla genomu çözümleyen uzman ekipler, bulgular?n?n tahminleriyle örtü?memesi üzerine gelecek hakk?nda daha temkinli konu?ma karar? ald?lar. ?nsanlarda 100.000 civar?nda gen oldu?u yolunda tahminlerde bulunan bilim adamlar?, bu say?n?n 34.000 civ... Devamı »»»
Yapay DNA « Genetik
ABD'li bir grup ara?t?rmac?, her canl?n?n do?al kal?t?m ?ifresi olan DNA'y?, yapay yeni eklerle "zenginle?tirmeye" çal???yor. Hedefleri, bu yolla ?imdiye de?in do?ada hiç görülmemi? proteinler elde etmek. Yaln?zca RNA (ribonükleik asit) ta??yan baz? virüsler d???nda, tüm canl? organizmalar, genetik bilgilerini hep ayn? dört bazdan olu?an, yang?n merdiveni gibi sarmal biçimde birle?mi? DNA (deoksiribonükleik asit) dizelerinde ta??rlar. Bu bazlar, adenin, timin, sitozin ve guaninden olu?uyor. Bunlardan adenin, yaln?zca timin; sitozin de yaln?zca guaninle birle?iyor. Bazlar, kodon ad? verilen... Devamı »»»
Yetenek Genleri Anneden « Genetik
Genler üzerinde yap?lan son ara?t?rmalar, insanlarda yetenek genlerinin, erkeklerin annelerinden ald?klar? X-kromozomunda bulundu?unu ortaya ç?kard?. Alman Ulm Üniversitesi bilim adamlar?n?n yürüttükleri ara?t?rmada, X-kromozomunda çok say?da yetenek geninin bulundu?unu saptad?lar. Ancak Y-kromozomunda yetenek genlerinin varl???na rastlamad?lar. Bu bulgunun, neden özürlü veya a??r? yetenekli insanlar aras?nda erkeklerin ço?unlukta oldu?u sorusuna bir cevap olabilece?i söyleniyor. Erkeklerde yaln?zca bir X-kromozomu bulundu?undan, her yetenek geninin, ama ayn? zamanda her gen bozuklu?unun da d... Devamı »»»
Genetik Tedavi « Genetik
ABD'nin sayg?n gazetelerinden New York Times Gazetesi'ne göre Amerikal? bilimadamlar?, maymunlara virüs arac?l???yla gen naklederek, vücudun tedavi amaçl? protein üretmesini sa?lad?lar. Yeni geli?tirilen teknik, ileride kanser ba?ta olmak üzere birçok hastal???n tedavisinde kullan?labilecek. Yeni teknikte, önce bir virüsün içine tedavi amaçl? gen naklediliyor. Daha sonra bu virüs vücuda enjekte ediliyor. Sözkonusu teknik, geçti?imiz günlerde ABD'nin Philadelphia Kenti'ndeki Pennsylvania Üniversitesi'nin genetik tedavi enstitüsünde, kobay fareler ve makak maymunlar? üzerinde dönendi. James H.... Devamı »»»
Gen Terapisi « Genetik
Gen terapisi hastal?klarla mücadele etmek için t?bb?n üzerinde çal??t??? yeni bir yöntem. Temelinde, hasta ki?inin genlerini, iyile?tirici proteinler üretecek ?ekilde de?i?tirmek yat?yor. Gen terapisi denilince ilk akla gelen, ölümcül hastal?klar? ve çe?itli bedensel sakatl?klar? iyile?tirmek oldu?u halde, hastal?klardan korunmak da, gen terapisi ile mümkün olaca?? öngörülen hedeflerden biri. Gen terapisi henüz emekleme a?amas?nda. Halen birkaç temel ara?t?rma loboratuvar?nda yürütülen bu çal??malar ve insanlar üzerinde yap?lan deneyler sonucunda, gen terapisinin insan ya?am?n? nas?l de?i?tir... Devamı »»»
Gen Nakli « Genetik
ABD'li bilimadamlar?, farelere gen nakli yaparak ö?renme kabiliyetini art?rmay? ba?ard?lar. Bu teknik, ileride insanlara da uygulanabilecek, haf?zas? zay?flayanlara takviye yap?lacak. Bebeklerin zeka düzeyinin art?r?lmas?nda da kullan?labilecek yöntem, Princeton Üniversitesi'ndeki ara?t?rmac?lar taraf?ndan geli?tirildi. Bilimadamlar?, yapt?klar? bir deneyde, beyinde ö?renmeyi ve haf?zan?n geli?mesini sa?layan NR2B isimli proteinin üretimini art?rd?lar. Böylelikle fareler, daha önce gördükleri Lego ta?lar?n?, suyun alt?ndaki gizli platformun yerini ö?renmeyi ba?ard?lar. Bu fareler, kendi deney... Devamı »»»
??tahs?zl?k Geni « Genetik
Ara?t?rmac?lar, i?tahs?zl?kla ilgili bir gen buldular. Almanya ve Hollanda'dan ara?t?rmac?lar, i?tahs?zlar?n %11'inin, i?tah? te?vik eden bir kimyasal iletken olan yemeyle ilgili proteinden sorumlu genin de?i?ik bir biçimine sahip olduklar?n?, i?tahs?zlar?nsa sadece %4.5'in de genin bu varyasyonunun görüldü?ünü saptad?lar. Ara?t?rmada, i?tahs?zl?ktan muzdarip 145 ki?i ile bu rahats?zl??? bulunmayan 244 ki?i aras?nda kar??la?t?rma yap?ld? ve bunun sonunda mutasyona u?ram?? gene sahip olanlarda i?tahs?zl?k ortaya ç?kmas? olas?l???n?n, di?erlerine oranla iki kattan daha fazla oldu?u belirlendi. ... Devamı »»»
Kanser Geni « Genetik
ABD'li bilimadamlar?, vücutta kanserin ilerlemesini h?zland?ran bir gen ailesi saptad?klar?n? aç?klad?lar. Baltimore'daki John Hopkins Üniversitesi'nde görevli bilimadamlar?, söz konusu ke?fin, özellikle, kan kanseri, lenf bezi kanseri ile gö?üs, akci?er ve prostat kanserinin tedavisinde yararl? olaca??n? dü?ündüklerini aç?klad?lar. Bilimadamlar?n?n ara?t?rmalar?, özellikle "myc" ailesine mensup genler üzerinde yo?unla?t?. Bu ailenin, tümör olu?umunda etkin oldu?u uzun zamand?r biliniyordu. John Hopkins Üniversitesi'nde yap?lan ara?t?rmada ise bilimadamlar? özellikle c-myc koduyla bilinen gen... Devamı »»»
Ya? Geni « Genetik
Ara?t?rmac?lar, neden baz? insanlar?n hep kilolu di?erlerinin de zay?f olduklar?n? aç?klamalar?na yard?mc? olabilecek, kalori yakan bir gen buldular Ayn? zamanda vücut s?cakl???n? da düzenleyen bu genin bulunu?u, bdaha h?zl? kalori yakmaya yard?mc? olan ilaçlar?n üretiminde yol gösterici olabilir. California Üniversitesi'nde endokrinolog olan ara?t?rmac? Craig Warden, "Gen, kalorinin vücutta ya? olarak depolanmas?na ya da yak?larak vücut ?s?s?na dönü?mesine karar veriyor." diyor. Bu kalori yakan gen, herkeste bulunur ve bilimsel olarak UCP2 ya da ay?r?c? protein 2 diye bilinir. Fakat baz? in... Devamı »»»
Gevezelik Geni « Genetik
Gevezeli?in de genetik olabilece?i ortaya ç?kt?. Bilim adamlar?, kad?nlar?n daha fazla konu?mas?na bu genin yol açt???n? san?yor. Kad?nlarla erkeklerin konu?ma al??kanl?klar?ndaki farkl?l?k, daha ana karn?nda kendini belli ediyor. K?z fötuslar, erkek fötuslara oranla a??zlar?n? %30 daha fazla oynat?yor. Bu farkl?l?k, ileri ya?larda da sürüyor. Yeti?kin bir erke?in a?z?ndan günde ortalama 12 bin kelime ç?k?yor, kad?nlar ise yakla??k 23 bin kelime sarfediyor. ?ngiliz sosyolog Dianne Hales, cinsiyetlere göre konu?ma al??kanl???n? da inceledi. Buna göre kad?nlar konu?urken muhataplar?n?n yüzüne ... Devamı »»»
Müzik Geni « Genetik
Amerikal? müzik profesörü David Huron ve ekibi, müzi?in biyolojik kökenleri olup olmad???n? ara?t?r?yorlar. "Müzik geni"nin onlarca ya da binlerce y?l önce evrimle olu?tu?u ve insano?luna özgü oldu?u dü?ünülüyor. Bu iddiay? destekleyen baz? olgular var. Öncelikle dünyan?n her yerinde müzik var. Amazonlardaki kabile danslar?ndan Amsterdam'daki ç?lg?n müziklere kadar, yeryüzündeki her kültürde müzik, ritüellerin en temel parças?. ?ark? m?r?ldanmayan, müzik dinlemeyen insan bulmak imkans?z. Müzik insanl?k tarihi kadar eski. Geçti?imiz y?llarda Slovenya'da bir ma?arada bulunan ve "en eski müzik ... Devamı »»»
Çapk?nl?k Geni « Genetik
A?k?n kimyas?n? enine boyuna ara?t?ran bilim adamlar?, art?k küçük bir genetik müdahale ile y?llar?n uslanmaz çapk?nlar?n? dünyan?n en sad?k e?ine çevirebilecek. Baz? hayvanlar?n (ve tabii insanlar?n) neden çok e?lili?e yöneldi?i sorusuna yan?t arayan bilim adamlar?, i?in s?rr?n? son dönemde ABD'de geni? çay?rl?k alanlarda ya?ayan bir tür tarla faresi üzerinde yapt?klar? deneyler sonucunda ke?fetti. Cinsel davran?? ve tercihlerin beynin kimyas?na ba?l? olarak geli?ti?i anla??ld?. Yani bireyi iflah olmaz bir çapk?n veya sad?k bir a??k yapan ?eyler beyinde gizli. E?er beyin kimyas?, a?k ve tutk... Devamı »»»
?yi Koca Geni « Genetik
Amerikal? bilim adamlar?, erkeklerin daha ?efkatli ve tek e?li olmas?n? belirleyen geni ke?fettiler. ABD'nin Atlanta Kenti'ndeki Emory Üniversitesi bilim adamlar? Tom Insel ile Larry Young'?n fare türleri üzerinde yapt?klar? ara?t?rma, çok ilginç sonuçlar ortaya koydu. Sürü halinde veya tam tersine tek ba??na ya?ayan, tek e?li ya da çok e?li gibi birbirlerinden oldukça farkl? ya?am tarzlar? olan fare türleri aras?nda yap?lan ara?t?rmalar, tek bir genin erkek cinsin sosyal ve monogam olma gibi özelliklerini belirdi?ini kan?tlad?. Nature Dergisi'nde yay?nlanan ara?t?rma raporuna göre, Insel ve ... Devamı »»»