Aristoteles Evren Modeli « Kuram ve Teoriler
M.Ö. 4. yüzy?lda Platon'un iki küreli evren modeli geçerli olan modeldi. Bu modele göre evren iki küreden ibaretti. Birinci küre, merkezde bulunan Dünyam?z, di?eri ise y?ld?zlar?n olu?turdu?u d?? küredir ve bir günde bir tam tur dönmekteydi. Gezegenlerde bu iki küre aras?nda hareket ediyordu. Peki, "Gezegenlerin tek düze ve ard arda hareketinin nedeni nedir?"
Soruya ilk cevap yine Platon'un ö?rencilerinden Eudoxus'dan gelmi?tir. Euodxus'a göre evren ortak bir merkez üzerinde iç içe geçmi? farkl? e?imlerde dönme eksenleri olan kürelerden olu?uyordu. En içte hareketsiz duran küre Dünyam?z. ?çten d??a do?ru Ay, Merkür, Venüs, Güne?, Mars, Jüpiter, Satürn'e ait küreler dizilmektedir. En d??ta bir tam turunu bir günde tamamlayan y?ld?zlar? içeren küre vard?. Ancak bu kürelerin say?s?, 56'ya kadar ç?kmal?yd? ki gezegenlerin hareketine uygun bir model olsun, böylece bunu fark eden Aristoteles ile birlikte 56 küreden olu?mu? bir evren modeli elde edilmi? oldu.
Aristoteles, s?n?fland?rmalar yaparken fizik ve metafizik konular diye ayr?m yapm??t?r. Fizik konular somut nesnel olan?n konusu, metafizik ise "fizik ötesi" konular anlam?na gelmektedir. Evren ile ilgili modeli de metafizik konularla ilgili kitab?nda yer almaktad?r. Bu kitapta, Aristoteles Eudoxus'un fikrini de?erlendirmeye al?p kendisine göre uyarlamalar yapm??t?r.
Aristoteles'e göre her bir kürenin hareketi bir d??taki küre taraf?ndan yönetilmektedir. En d??taki küre, yani y?ld?zlar? içeren küre ise kusursuz hareket ettirici idi ve ilk hareket ettirici tanr? taraf?ndan harekete geçirilmi?ti. Çünkü ona göre her hareket eden ?eyin bir hareket ettiricisi olmal?yd?.
Aristoteles evreni ikiye bölmü?tü; Ay'?n üzerinde bulundu?u, Dünya'dan sonraki ilk küreye kadar ki yerler su, hava, ate?i içeren fiziksel dünya, ondan sonras? ise ruhsal alemlerdi. Aristoteles'in evreni s?n?rl? bir evrendi, çünkü en d??taki sabit y?ld?zlar küresi s?n?rs?z büyüklükte olsayd? e?er s?n?rl? sürede s?n?rs?z yol kat etmek zorunda kalacaklard?, ayr?ca s?n?rs?z büyüklükte bir küre olsayd? y?ld?zlar gökte bir do?ru boyunca hareket ediyormu? gibi görünmeliydi; oysa Aristoteles'e göre y?ld?zlar do?udan bat?ya do?ru çember çiziyordu. Bundan dolay? da do?rusal olan her hareketin bir sonu olaca??n?, ama çembersel hareketin bir sonu olmas?n?n ?art olmad???n?, bu yüzden dairesel hareketin kusursuz hareket oldu?unu dü?ünmü?tür.